أبو علي سينا

مقدمهء مصحح 45

كنوز المعزمين ( فارسى )

و شرح داده است . - امّا بعضى معتقدند كه در اين تقسيم بايد عمل منجّمان را در تقسيم بروج به چهار مثلّثهء عناصر « 1 » پيروى كرد ، به اين معنى كه عناصر را بطريق قرينه بندى يكى از بالا و يكى از پايين رعايت كنند و هفت حرف اوّل را بعنصر نار و هفت حرف دوم را بقرينهء مقابلش عنصر خاك ، و سوم را بباد و چهارم را به آب دهند . - اين تقسيم خاصّه با تعبيرى كه رفت هم خالى از لطف نباشد . و نيز عقيدهء بعضى اين است كه طبايع مفرده يعنى حرارت تنها ، يا برودت تنها را نبايد ملاحظه كرد بلكه رعايت طبايع مركّبه يعنى تركيب قواى فاعله ( حرارت و برودت ) با قواى منفعله ( يبوست و رطوبت ) لازم است . - مثلا حروف مزبور را كه مأخوذ از دايرهء اجهب بود چنين تقسيم مىكنند . ا و ى ل م ن ع [ حروف نارى حارّ يا بس ] - ج ز ك س ف ت ح [ هوائى حارّ رطب ] - ه ر ش ث ذ ص ط [ مائى بار در طب ] - ب د خ ظ غ ض ق [ ارضى بارد يابس ] . و بر اين قياس در دايرهء اهطم مىگويند . ا ه ط م ف ش ذ [ آتشى گرم خشك ] - ب و ى ن ص ت ض [ بادى گرم‌تر ]

--> ( 1 ) - دوازده برج را به ترتيب حمل و ثور و جوزا . . الخ به چهار چهار طرح كنند - بخش اوّل را كه سه برج مىشود بعنصر نار نسبت دهند و آن را مثلثه آتشى گويند [ حمل و اسد و قوس ] - آنگاه از برج دوم گيرند و چهار چهار طرح كنند و به خاك نسبت دهند و مثلثه خاكى گويند [ ثور و سنبله و جدى ] - پس از برج سوم گيرند و همچنان طرح كرده حاصل را مثلثه بادى نام دهند [ جوزا و ميزان و دلو ] - سپس از برج چهارم يعنى سرطان گيرند و حاصل را بعنصر آب منسوب كنند و مثلثه آبى نامند [ سرطان و عقرب و حوت ] .